14 en 15 april: Weekendmis Josquin

Inzeepdag op 8 april (aanbevolen)

Klik hier voor algemene informatie over het project Weekendmissen.

Deze keer: Josquin Desprez, Missa Gaudeamus.

Repetities
zondag 8 april, 11.30- 17.00 (noten studeren, vrijwillig)
zaterdag 14 april, 10.00 – 17.00
zondag 15 april, 12.00-16.30

Uitvoering
zondag 15 april, 17.00

Lokatie Pelsterkerk en bijbehorend zaaltje, Groningen

De kosten voor het project zijn € 110, incl. inzeepdag. Wil/kun je niet mee inzepen? Dan betaal je € 85.

Hier het aanmeldformulier en daaronder enige toelichting op de mis zelf.

De componist Josquin Desprez behoeft voor de enigszins ingewijde Polyfonieliefhebber nauwelijks toelichting. Hij is het absolute boegbeeld van de generatie componisten die rond 1450 het levenslicht zagen. Deze groep componisten, afkomstig uit de ‘Lage Landen’ wordt daarom vaak aangeduid als de generatie ‘Josquin’. Van zijn ca. 20 miscycli draagt een aantal een verhaal met zich mee: geschreven voor een paus, een koning, een hertog, naar aanleiding van een voorval. Bij de Missa Gaudeamus zit het verhaal in de muziek opgesloten, althans volgens Josquinkenner en schrijver van diverse boeken over hem, Willem Elders. De mis is gebaseerd op de gregoriaanse melodie ‘Gaudeamus’ die, met aangepaste tekst, op verschillende hoogtijdagen in de katholieke dienst werd gezongen. De meest opvallende wending zit meteen in het begin, een kwintsprong met aan elke kant nog een extra toon. Dit korte motief is door de hele mis heen zeer vaak te horen, ook los van de rest van de melodie. Elders toont aan de hand van getallensymboliek aan, dat de mis bedoeld is voor een viering op Allerheiligen. Aanleiding tot het idee, dat de boodschap hier in numerieke vorm wordt overgedragen, vormde de zeer onregelmatige verdeling van het ‘Gaudeamus’-motief: in het langste deel, het Credo, komt het maar 2 keer voor, daarentegen 23 keer in het slotdeel Agnus Dei, dat veel korter is. Conclusie van Elders’ zoektocht is dat alle aantallen in deze mis een symbolische betekenis hebben, veelal met betrekking tot het bijbelboek Openbaringen. De onrust, complexiteit en uitbundigheid, geven deze mis ook een zeker apocalyptisch karakter.

Voorop staat natuurlijk het heerlijke spel met lijnen, het streven naar welluidende samenklanken en de variatie in bezetting en klankkleur, waarin Josquin zich ook hier weer de grote meester toont.

Geef een reactie